Δερματική Αλλεργία: Συμπτώματα, Αίτια & Αντιμετώπιση

Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματός μας, έχοντας έκταση 2 τετραγωγικά μέτρα και βάρος 4 kg ενώ κατέχει το 15% του συνολικού σωματικού βάρους ενός ενήλικα (κατά μέσο όρο σε έναν ενήλικα μέσου βάρους). Λειτουργεί ως φραγμός ή προστασία του οργανισμού από διάφορες ερεθιστικές ή βλαβερές ουσίες, από τη θερμότητα, την ακτινοβολία και τους τραυματισμούς.

Με τον όρο “αλλεργία”, χαρακτηρίζουμε μια κατάσταση υπερευαισθησίας του οργανισμού μας, κατά την οποία ένα εξωτερικό ερέθισμα αναγνωρίζεται ως επικίνδυνο απ’ τον οργανισμό και προσπαθεί με κάθε τρόπο να το αποβάλλει.

Το ίδιο συμβαίνει και με τις δερματικές αλλεργίες, όπου το δέρμα αμύνεται. Το αποτέλεσμα αυτής της αυτοάμυνας είναι η απελευθέρωση ισταμίνης, μιας ουσίας που η έκκριση προκαλεί δερματικό ερεθισμό και εμφάνιση αλλεργικών συμπτωμάτων, όπως φαγούρα, ερυθρότητα, κνίδωση και εξανθήματα.

Υπεύθυνα για τα παραπάνω συμπτώματα είναι τα αλλεργιογόνα.

Κυριότερα απ’ αυτά είναι:

• Γύρη
• Μούχλα
• Τρίχωμα κατοικιδίων
• Γρασίδι

Τα ίδια συμπτώματα, ωστόσο, μπορούν να οφείλονται σε καλλυντικά, φάρμακα, υφάσματα, υλικά λάτεξ αλλά και διάφορα τρόφιμα (π.χ. ξηρούς καρπούς, φρούτα, θαλασσινά).

Υπάρχουν διάφορα είδη δερματικών αλλεργιών:

A. Ατοπική Δερματίτιδα

  Εμφανίζεται κυρίως στην παιδική ηλικία αλλά μπορεί να συνεχιστεί έως την ενήλικη ζωή. Χαρακτηρίζεται από υφέσεις και εξάρσεις, με έντονο κνησμό που μπορεί να οδηγήσει, δευτεροπαθώς, σε άλλες δερματικές βλάβες. Συνήθως υπάρχει κληρονομική προδιάθεση.

  Β. Φωτοδερματίτιδα

  Εκδηλώνεται κυρίως τους ανοιξιάτικους μήνες. Συχνά ευθύνεται η λήψη, από το στόμα, φαρμάκων, τα οποία καθιστούν το δέρμα πιο ευαίσθητο.

  Γ. Εξ επαφής (αλλεργική) δερματίτιδα

  Αποτελεί έναν απ’ τους συχνότερους τύπους δερματίτιδας, και είναι αποτέλεσμα της ευαισθησίας σε διάφορα αλλεργιογόνα, με τα οποία ο ασθενής έρχεται σε επαφή μέσω του δέρματος. Στο σημείο λοιπόν της επαφής, εμφανίζεται κνησμός, ερυθρότητα και αίσθημα καύσου.

  Δ. Κνίδωση

  Είναι μια συχνή δερματική αλλεργία η οποία έχει μικρή διάρκεια ζωής (λίγες ώρες). Χαρακτηρίζεται από έντονη ερυθρότητα, κνησμούς και πομφούς (εντοπισμένα οιδήματα στο δέρμα). Μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, σ’ όλες τις ηλικίες.

Με το σκεπτικό ότι οι δερματικές αλλεργικές αντιδράσεις μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή, κύριο ρόλο στην αντιμετώπισή τους παίζει η αποφυγή του ερεθιστικού παράγοντα, εφόσον βέβαια αυτός είναι γνωστός.

Σε γενικές γραμμές, καλό θα ήταν να αποφευχθούν εκλυτικοί παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν ή να επιδεινώσουν μια τέτοια κατάσταση, όπως:

• Παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο
• Συγχορήγηση φαρμάκων
• Χρήση ακατάλληλων (ερεθιστικών) καλλυντικών και αποφυγή αντηλιακού
• Πρόσληψη αλλεργιογόνων τροφών
• Επαφή με ερεθιστικές ουσίες

Η ανάγκη έγκαιρης διάγνωσης

Μια αλλεργική αντίδραση, όσο ήπια ή αθώα και αν φαίνεται, μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή ή ακόμη και επικίνδυνη για τη ίδια τη ζωή, αφού εκτός από το δέρμα, μπορεί να επηρεάσει όργανα ζωτικής σημασίας.

Σε πρώτη φάση, χρήσιμη είναι η λήψη κάποιου αντισταμινικού, για την καταπράυνση των συμπτωμάτων, ενώ σε δεύτερο χρόνο, χρειάζεται η καλή ενυδάτωση του δέρματος και η ενίσχυση του δερματικού φραγμού, με ειδικές κρέμες ή γαλακτώματα.

Σε κάθε περίπτωση λοιπόν, όταν εμφανιστεί στο δέρμα κάποια “βλάβη” (σπυράκι, ερυθρότητα, έντονος κνησμός), η οποία δεν υποχωρεί, ο δερματολόγος είναι αυτός που θα δώσει την κατάλληλη θεραπεία, λαμβάνοντας υπ’οψιν τη κλινική εικόνα, αλλά και το ιστορικό του ασθενούς.